طراحی نورپردازی صحنه، بخش ۱: مقدمه‌ای بر نورپردازی

پیش از آنکه دربارهٔ نورپردازی صحنه و قدرت نور در جان‌بخشیدن به نمایش صحبت کنیم، لازم است کمی مکث کنیم و ببینیم نور چگونه رفتار می‌کند و چشم‌های ما چگونه نور را درک می‌کنند.

نور تنها چیزی است که چشم‌های ما قادر به دیدن آن هستند. وقتی نور به یک جسم برخورد می‌کند—چه نور خورشید باشد، چه نور ماه، یا نور صحنه—در واقع آنچه ما می‌بینیم نوری است که آن جسم بازتاب می‌دهد. اگر جسمی هیچ نوری را بازتاب ندهد، ما آن را سیاه می‌بینیم.

به همین دلیل است که بسیاری از تئاترها در طراحی کلی صحنه رویکرد «بلک‌باکس» (جعبهٔ سیاه) را انتخاب می‌کنند: با شروع از یک فضای سیاه، مقدار نور سرگردان و ناخواسته‌ای که در تئاتر بازتاب می‌شود محدود می‌گردد. طراحی نور دربارهٔ کنترل دقیق نور است؛ پس اگر نقطهٔ آغاز شما یک سالن تاریک و یک صحنهٔ سیاه باشد، عملاً یک بوم خالی دارید که می‌توانید «نماهای نوری» (Lighting Looks) خود را روی آن خلق کنید.

نکتهٔ جالب این است که نور و رنگ (نقاشی) در واقع کاملاً نقطهٔ مقابل یکدیگرند. یک نقاش معمولاً کار را با بومی سفید آغاز می‌کند. اما یک طراح نور (یا تئاترساز) اغلب بوم خالی‌اش سیاه است. به همین شکل، هنگام کار با رنگ، رابطهٔ رنگ و نور وارونه است. شاید شنیده باشید که می‌گویند طراحان نور «با نور نقاشی می‌کنند» و تا حدی این توصیف، بیان درستی از فرایند کار است.

نور رفتاری قابل پیش‌بینی دارد و فهمیدن اینکه نور چگونه عمل می‌کند، کمک می‌کند هنگام ساختن نمایش‌تان از همهٔ ویژگی‌های آن بهترین استفاده را ببرید. نور بخشی از طیف الکترومغناطیسی است—همان طیفی که شامل پرتو ایکس، پرتو گاما و امواج مایکروویو هم می‌شود. نور مرئی فقط بخش بسیار کوچکی از این طیف را تشکیل می‌دهد. دو سوی طیف نور مرئی، به ترتیب فرابنفش (Ultraviolet) و فروسرخ (Infrared) قرار دارند.